Mình cứ cố tiết kiệm thời gian. Nhưng để làm gì nhỉ?

Về chuyện lười, làm công cụ và đôi khi quên mất mình đã bắt đầu vì điều gì.

Mình nghĩ mình là một người lười.

Không phải kiểu lười chẳng muốn làm gì. Thực ra, mình dành khá nhiều thời gian để làm đủ thứ.

Chỉ là mỗi khi có việc cần làm, đầu óc mình gần như ngay lập tức bắt đầu tìm một cách dễ hơn.

Nếu việc gì cứ lặp đi lặp lại, mình muốn tự động hóa nó. Nếu một quy trình phức tạp một cách không cần thiết, mình muốn đơn giản hóa nó. Và nếu mình loay hoay với điều gì đó, rất có thể mình sẽ bắt đầu nghĩ đến chuyện làm một công cụ để giúp bản thân.

Nghe có vẻ năng suất nhỉ?

Ừm, nhưng không phải lúc nào cũng vậy.

Đôi khi mình dành nhiều thời gian để làm cho một việc dễ hơn, còn nhiều hơn cả thời gian cần để làm xong việc đó theo cách ban đầu.

Và điều buồn cười là mình lại thích quá trình ấy.

Khi việc giải quyết vấn đề lại trở thành một vấn đề khác

Có một thời gian, mình thử tập giải thuật toán.

Là một kỹ sư phần mềm, mình muốn giỏi thuật toán hơn. Nhưng mình nhận ra bản thân khá khó tập trung khi giải bài.

Không chỉ là tìm ra đáp án đúng. Mình còn khó theo dõi dòng suy nghĩ, ghi nhớ các bước khác nhau và sắp xếp mọi thứ trong đầu.

Thế là, rất tự nhiên, mình có một ý tưởng.

Nếu mình làm một công cụ để trực quan hóa quá trình suy nghĩ thì sao? Một thứ giúp mình bày các bước lập luận ra, nối chúng lại và dễ theo dõi những gì đang diễn ra trong đầu hơn.

Và mình đã làm đúng như vậy.

Mình làm ra công cụ ấy.

Điều lạ là gì?

Sau đó, mình hầu như không dùng nó.

Nghĩ lại thì cũng khá buồn cười. Mình bắt đầu với mục tiêu giỏi thuật toán hơn, gặp khó khăn trong cách tiếp cận và cuối cùng làm ra một thứ để giải quyết khó khăn đó.

Nhưng ở đâu đó trong quá trình ấy, việc làm công cụ lại trở thành chính dự án mà mình theo đuổi.

Mình không thể nói khoảng thời gian đó hoàn toàn lãng phí. Mình thích tìm cách biến một ý tưởng thành thứ có thật.

Nhưng nó có giúp mình đạt mục tiêu ban đầu không?

Mình cũng không chắc.

[Hình minh họa dự kiến: ảnh chụp công cụ thuật toán và sơ đồ tư duy của mình]

Cuộc tìm kiếm một cách làm việc tốt hơn dường như không có điểm dừng

Đây không phải lần duy nhất chuyện như vậy xảy ra.

Mình cũng có một mối quan hệ khá giống thế với việc ghi chép.

Không hiểu sao, mình thấy duy trì thói quen ghi chép đều đặn rất khó. Mình có thể bắt đầu với một hệ thống thấy rất ổn, dùng nó một thời gian, rồi dần dần không còn làm theo nữa.

Và thay vì chấp nhận chuyện đó, mình lại đi tìm cách cải thiện hệ thống.

Có lẽ cấu trúc chưa hợp lý.

Có lẽ mình cần mẫu ghi chép tốt hơn.

Có lẽ quy trình có quá nhiều bước.

Thế là mình dành thời gian sắp xếp lại mọi thứ, tổ chức thông tin và tưởng tượng xem trải nghiệm ghi chép lý tưởng nên như thế nào.

Trong một lúc, mọi thứ có vẻ rất ngăn nắp. Như thể cuối cùng mình đã tìm ra cách.

Rồi cuộc sống lại tiếp diễn.

Mình bận một dự án khác. Một thứ mới thu hút sự chú ý. Và cuối cùng, quy trình được thiết kế cẩn thận ấy lại trở thành thứ mình không còn thực sự sử dụng nữa.

Một vòng lặp khá kỳ lạ.

Mình tạo ra hệ thống để giúp bản thân có tổ chức hơn, nhưng việc duy trì hệ thống lại trở thành thêm một việc phải nghĩ đến.

Và đôi khi, mình tự hỏi liệu ngay từ đầu mình đã giải quyết nhầm vấn đề hay không.

Có lẽ vấn đề không nằm ở quy trình ghi chép.

Có lẽ chỉ là mình khó gắn bó lâu dài với một thứ.

Đến giờ mình vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng.

Có lẽ mình thích làm ra mọi thứ hơn là sử dụng chúng

Nhìn lại, mình thấy khuôn mẫu này xuất hiện ở khá nhiều việc mình làm.

Mỗi khi gặp một điều bất tiện, mình thường tưởng tượng ra một phiên bản tốt hơn của trải nghiệm đó.

Đôi khi nó trở thành một công cụ phần mềm. Đôi khi là một món đồ vật lý hay một thử nghiệm nhỏ. Cũng có lúc nó chỉ là một ý tưởng nằm đâu đó trong đầu, vì mình chưa có thời gian để bắt tay làm.

Không phải ý tưởng nào cũng trở thành thứ hữu ích.

Có ý tưởng gặp trở ngại kỹ thuật. Có ý tưởng mất đà giữa chừng. Và có ý tưởng đơn giản là sau một thời gian không còn thú vị nữa.

Trước đây mình nghĩ lý do chính khiến mình làm tất cả những thứ đó là để tiết kiệm thời gian hoặc giúp cuộc sống dễ dàng hơn.

Nhưng bây giờ mình tự hỏi liệu đó có chỉ là một phần lý do.

Vì ngay cả khi công cụ cuối cùng không đặc biệt hữu ích, mình vẫn thích quá trình làm ra nó.

Nghĩ xem một thứ có thể hoạt động như thế nào.

Thử những cách tiếp cận khác nhau.

Gặp những vấn đề mà ban đầu mình không ngờ tới.

Và cuối cùng nhìn thấy một ý tưởng trở thành thứ có thật.

Có lẽ vì vậy mà mình cứ tiếp tục, kể cả khi nó khiến cuộc sống phức tạp hơn thay vì đơn giản hơn.

[Hình minh họa dự kiến: một vài dự án phần mềm và in 3D của mình, đã hoàn thành hoặc vẫn còn dang dở]

Nhưng rốt cuộc mình đang tiết kiệm thời gian để làm gì?

Đây là điều mình nghĩ đến khá nhiều gần đây.

Giống như nhiều người khác, mình đang hướng tới tự do tài chính.

Ý tưởng khá đơn giản: cố gắng làm việc ở hiện tại để một ngày nào đó có thể chủ động hơn với thời gian của mình.

Tự do hơn để làm điều mình muốn, tìm hiểu những thứ khiến mình tò mò và làm ra mọi thứ mà không phải liên tục nghĩ xem chúng có cần kiếm được tiền hay không.

Ít nhất, đó là kế hoạch.

Nhưng ở đâu đó trên chặng đường ấy, mình có cảm giác đã quen với việc làm việc để tiến tới mục tiêu đến mức đôi khi quên mất bản thân thực sự muốn đạt được điều gì.

Ngay cả khi không có việc gấp, đầu óc mình vẫn cứ tìm việc để làm.

Một thứ để cải thiện.

Một thứ để xây dựng.

Một thứ có thể trở nên hữu ích hoặc có giá trị về sau.

Và khi có chút thời gian rảnh, không phải lúc nào mình cũng biết nên làm gì với nó.

Nghĩ cũng hơi trớ trêu, khi mình đã dành quá nhiều thời gian chỉ để cố tiết kiệm thời gian.

Có lẽ mình đã khá giỏi trong việc giữ cho bản thân luôn bận rộn.

Mình chỉ không chắc điều đó có giống với làm việc hiệu quả hay không.

Có lẽ không phải thứ gì cũng cần hữu ích

Nếu tưởng tượng một tương lai mà mình không còn phải lo nghĩ quá nhiều về tiền, mình không nghĩ bản thân sẽ ngừng làm ra mọi thứ.

Thậm chí có lẽ ngược lại.

Mình có thể sẽ dành nhiều thời gian hơn để khám phá những ý tưởng ngẫu hứng, học kỹ năng mới, thử các công cụ khác nhau và làm một thứ chỉ vì thấy nó thú vị.

Một vài thứ trong số đó có thể hữu ích.

Một vài thứ khác có lẽ không.

Và có lẽ như vậy cũng được.

Mình không nghĩ sự ám ảnh với việc tối ưu sẽ sớm biến mất. Mình vẫn hào hứng khi tìm ra một cách giải quyết vấn đề khéo léo, và có lẽ vẫn sẽ tiếp tục dành những khoảng thời gian không mấy hợp lý để cải thiện những thứ vốn đã hoạt động được rồi.

Đôi khi việc đó sẽ có ích.

Đôi khi nó chẳng dẫn đến đâu.

Nhưng mình bắt đầu nghĩ rằng có lẽ không phải lúc nào mình cũng cần một lý do thực dụng để làm ra một thứ.

Có khi, được tận hưởng quá trình đã là một lý do đủ tốt.

Mình vẫn muốn tập trung hơn và chủ động hơn với thời gian. Mình vẫn muốn làm ra những thứ hữu ích và tiến gần hơn đến tự do tài chính.

Mình chỉ không muốn quên tận hưởng chính những điều mà mình đã cố gắng rất nhiều để có thời gian dành cho chúng.

Và có lẽ đó cũng là lý do mình bắt đầu viết blog này.

Không phải vì mình đã hiểu rõ mọi thứ, mà vì mình muốn có một nơi để ghi lại những điều mình thử, những ý tưởng mình tìm hiểu và các bài học nhặt được trên đường.

Kể cả những điều cuối cùng chẳng dẫn đến đâu.

Biết đâu, viết về chúng lại giúp mình hiểu bản thân hơn một chút.

Hoặc biết đâu, rồi mình lại tìm cách làm một công cụ để tối ưu cả việc viết blog nữa.